خبرگزاري دانشجويان ايران - خرم‌آباد
سرويس: شهرستان‌ها

استان لرستان يكي از زيباترين استان‌هاي كشور از حيث جاذبه‌هاي طبيعي وگردشگري است كه به دليل برخورداري از پوشش گياهي و اراضي طبيعي بكر و منحصر به فرد از ديرباز تاكنون زيستگاه جانوران و حيوانات بسيار نادري بوده است. مناطق لرستان از لحاظ پوشش گياهي و جانوري بسيار غني بوده و بسياري از گونه‌هاي نادر گياهي دارويي و جانوراني نظير خرس، كل و بز، پلنگ و انواع پستانداران كوچك و گربه جنگلي و... در آنجا زيست مي‌كنند.

دركنار برخورداري اين استان از اين مواهب متاسفانه شكارهاي غيرمجاز و كشته شدن شماري از گونه‌هاي جانوري هم‌چون خرس قهوه‌اي و پلنگ و سمندر و.. بر اثر شكار سوداگران و بي اطلاعي شكارچيان و سوانح طبيعي و غيرطبيعي حيات وحش استان لرستان را در معرض انقراض قرارداده است.

درحالي كه مشاهده گونه‌هاي نادري چون خرس قهوه‌اي و پلنگ زاگرسي لرستان بعد از چند سال حيات پنهان موجي از خوشحالي را در ميان دوستداران طبيعت ايجاد كرد اما متاسفانه افزايش روند كشته شدن و شكار غيرمجاز و بعضاً دلخراش آنها زنگ خطر را براي مسئولين و دوستداران محيط زيست و طبيعت به صدا در آورده است.

پلنگ لرستان گونه منحصر به فردي است كه تا پيش از سال 85 به مدت دو دهه هيچ اثري از اين گونه بي نظير پيدا نشده اما شكارچيان به محض اطلاع از ادامه حيات اين‌گونه دست به كار شده و با شكار روند انقراض آن‌را به واقعيت نزديكتر كردند.

گفتني است تا پيش از سال 85 به مدت بيست سال هيچ‌گونه نشاني از اين پلنگ زيبا در پهنه لرستان مشاهده نشده تا جايي كه محيط زيست لرستان پلنگ لرستاني را در زمره گونه‌هاي منقرض شده در فهرست خود ثبت كرد! روند حيات پنهاني اين گونه نادر تا امسال استمرار يافت تا اين‌كه در سال 86 براي بار ديگر پس از دو دهه پلنگ لرستاني در منطقه تنگ هفت لرستان مشاهده شد. اماهمين امرمجالي شد تا آمار كشته شدن اين‌ گونه توسط شكارچيان افزايش يابد.

روند شكار پلنگ لرستاني به موارد تلف شده اين گونه در سال گذشته محدود نشد تا در اولين ماه‌هاي سال‌جاري نيز كشف لاشه‌هاي دو قلاده پلنگ بازهم زنگ خطر را در مورد انقراض گونه‌هاي نادر به صدا در آورد.

به گفته يك فرد مطلع در سال گذشته چندين مورد از تلفات و شكار اين گونه به محيط زيست لرستان گزارش شده است.

وي افزود:"اين پلنگ به عنوان گونه بومي زاگرس در كوه‌هاي سفيدكوه، قالي كوه و منطقه سپيدشت به صورت پراكنده زندگي مي‌كند"

اين فردآگاه تصريح كرد: "تا سه سال پيش كمتر اين گونه در لرستان مشاهده مي‌شد چراكه پلنگ از گونه‌هايي است كه در جاهايي كه محل زندگي انسان است خود را نشان نمي‌دهد و به طور كلي زندگي مخفيانه‌اي دارد."

وي با تاكيد بر ضرورت اتخاذ تدابير ويژه براي حفاظت از پلنگ لرستاني خواستار افزايش اعتبارات و نيروي مورد نياز در اين راستا شد و گفت:"در سال‌هاي اخير با استمرار روند مشاهده اين گونه به نظر مي‌رسد بايد ضمن افزايش نيروهاي محيط بان ميزان حفاظت از اين گونه منحصربفرد و زيبا ارتقا يابد."

استان لرستان يكي از مجموعه‌هاي غني از حيث حيات وحش است كه متاسفانه هجمه فراواني به تنوع زيستي آن وارد شده و وجود اسلحه در سطح استان يكي ديگر از عوامل تهديد كننده در جهت شكار گونه‌هاي جانوري نادر و حفاظت شده لرستان در كنار ساير عوامل موثر از جمله سوانح طبيعي و غيرطبيعي است.

به گفته يكي از دوستداران محيط زيست و حيات وحش، ناآگاهي وعدم اطلاع بسياري از شكارچيان از ارزش اين گونه‌هاي نادر جانوري وعدم اتخاذ تصميمات پيشگيرانه مسئولين ذيربط استان لرستان در به وجود آوردن اين زمينه موثر بوده به طوري كه برگزاري همايش‌هاي علمي و كاربردي و تهيه فيلم مستند بومي از غناي استان لرستان درامر حيات وحش بامشاركت محيط زيست و صداوسيماي مركز لرستان مي‌تواند به عنوان گام‌هايي درجهت فعاليت‌هاي پيشگيرانه ارزيابي شوند.

خطر انقراض نسل‌هاي منحصر به فرد و نادر حيات وحش استان لرستان و كشور در حالي به عنوان دغدغه بسياري از دوستداران محيط زيست و طبيعت تبديل شده كه روند كشته شدن خرس‌هاي قهوه‌اي و گرفتن سمندر لرستاني توسط عده‌اي از شكارچيان غيرمجاز به قصد تجارت در كوه‌هاي استان، كشته شدن قلاده پلنگ زاگرسي لرستان در منطقه چم چيت دورود لرستان هم‌چنان حيات وحش استان لرستان را تهديد مي‌كند.

اين در حالي‌است كه در سال گذشته براساس اخبار رسمي صداوسيماي مركز لرستان و رسانه هاي محلي بيش از پنج قلاده پلنگ در استان توسط شكارچيان كشته شده كه در آخرين مورد هم درسال گذشته دراتفاقي تاسف بار يك ماده پلنگ لرستاني توسط لاشه مسموم ازسوي شكارچيان كشته وسه قلاده توله وي ربوده شد!

به گفته احمدي پژوهشگر مسائل محيط زيست لرستان، سمند قرمز لرستاني به عنوان گونه نادري ديگر كه دوزيست بوده و زيستگاه آن در استان‌هاي لرستان و خوزستان است و تنها گونه جانوري است كه نام علمي استان لرستان را داراست متاسفانه در خطر انقراض است.

وي افزود:"اين گونه در مسيرهاي پرت زندگي مي‌كند و دسترسي به آن بسيار مشكل است اما ارزش آن به حدي است كه در ليست قرمز واحد حفاظت جهاني است".

احمدي ادامه داد: "باتوجه به اين‌كه اين دوزيست مورد سوء استفاده سوداگران قرار گرفته، بسياري از قاچاقچيان به دنبال زنده گيري و نگهداري از اين گونه نادر هستند".

وي با ضروري دانستن حفاظت از اين گونه نادر و برخورد قضايي با عاملين تجارت آن مي گويد:"بااستفاده از حفاظت و تكثير مصنوعي اين گونه بي نظير بايد در راستاي جلوگيري از انقراض سمندر قرمز لرستان و افزايش گونه آن حركت شود."

برگزاري كلاس‌ها و برنامه‌هاي آموزشي و جلوگيري از فعاليت‌هاي شكارچيان غيرمجاز و افراد سودجو در كنار افزايش نيروهاي متخصص و ايجاد باغ وحش در مركز استان، تكثير وحوش با كمك بخش خصوصي و حفاظت از گونه‌هايي هم‌چون كل، بز، قوچ، پلنگ وهم‌چنين سگ ساناني مثل كفتار و گرگ و تكثير آنها بخشي از فعاليت‌هايي است كه اجرايي شدن آنها توسط اداره كل حفاظت محيط زيست استان لرستان مي‌تواند ضمن جلوگيري از انقراض نسل حيات وحش در افزايش غناي لرستان در اين زمينه‌ها موثر واقع شود.

مديركل محيط زيست استان لرستان مي‌گويد:" در حال حاضر تنها شش درصد از مجموع اراضي و خاك استان لرستان در قالب مناطق حفاظت شده، تحت حفاظت و مراقبت زيست محيطي قراردارند.

بازگير افزود:"اين در حالي است كه حدود 20درصد از مجموع اراضي و خاك استان در زمره مناطق داراي استعداد براي حفاظت و نگهداري هستند."

مديركل حفاظت محيط زيست استان لرستان مناطق سفيد كوه ازنا، قاليكوه اليگودرز، گرين فهشتاد پهلو و تالاب‌هاي پلدختر را از مناطق مستعد لرستان دانست وگفت: "اين مناطق هنوز مورد حفاظت قرار نگرفته‌اند كه تحت پوشش قرار گرفتن اين مناطق حفاظت شده لرستان را به 18درصد ارتقا خواهد داد."

وي با ابراز تاسف از روند شكار گونه‌هاي نادر حيات وحش لرستان اظهارداشت:"وفور اسلحه، بازدارنده نبودن قوانين، نرخ پايين جرايم تخلفاتي و متناسب نبودن جريمه‌ها با جرم انجام شده از جمله آسيب‌هاي جدي در حفاظت از مناطق زيست محيطي و گونه‌هاي نادر جانوري استان هستند."

محمدحسين بازگير گفت: تمام تلاش‌هاي خود را براي جلب مشاركت مردم و زمينه سازي براي حراست و حفاظت از گونه‌هاي جانوري منطقه در راستاي استفاده بهينه از منابع طبيعي و زيست محيطي استان به كار بسته‌ايم.

وي افزود:"تعداد محيط بانان براي حفاظت از مناطق بكر و طبيعي و حفاظت شده لرستان بسيار پايين‌تر از ميانگين و معيار كشوري است به طوري كه درحال حاضر به ازاي هر شش تا هفت هزار هكتار يك محيط بان در استان وجود دارد كه به هيچ وجه پاسخگوي نيازهاي مناطق حفاظت شده نيست."

مديركل محيط زيست استان لرستان گفت:"جذب نيرو، استفاده از روش‌هاي نوين حفاظت از محيط زيست و تامين امكانات و تجهيزات مورد نياز از جمله اقداماتي است كه محيط زيست لرستان براي جلوگيري از صيد و شكار بي رويه و حفاظت از محيط زيست استان به كار بسته است."

به هر حال به نظر مي‌رسد روند شكار بي رويه گونه‌هاي نادر حيات وحش استان لرستان نيازمند چاره انديشي جدي در جهت ارتقاي حفاظت از آنها در يك طرف و توجه جدي مردم در راستاي حفظ اين گونه‌هاي كم نظير در طرف ديگراست، بنابراين اطلاع رساني كارشناسانه در مورد تبيين اهميت حفظ نسل گونه‌هاي كمياب حيات وحش لرستان حضور به موقع مامورين محيط زيست استان در مورد جلوگيري از شكار حيات وحش وهم‌چنين گسترش مناطق حفاظت شده بايد مورد توجه جدي قرار گيرد.